Με την παγκοσμιοποίηση, είμαστε πολίτες μίας οικουμενικής κοινότητας χωρίς σύνορα και γεωγραφικούς ή χρονικούς περιορισμούς

Ο Ανδρέας-Γεώργιος Σοφιάδης είναι απόφοιτος του Anatolia College of Thessaloniki και είναι Διευθυντής Σπουδών και καθηγητής Αγγλικών στο φροντιστήριο Αγγλικών Σοφιάδη στο οποίο διδάσκει από το 1997. Την εμπειρία του αλλά και τις σύγχρονες αντιλήψεις του στο θέμα της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών θελήσαμε να “εκμεταλλευτούμε” και έτσι έγινε η συνέντευξη αυτή. Με την αμεσότητα που τον χαρακτηρίζει μας λέει σημαντικά πράγματα για το τόσο παρεξηγημένο (θετικά ή αρνητικά) θέμα της εκμάθησης μιας ή περισσότερων ξένων γλωσσών.
Πως είναι τα πράγματα στην Ελλάδα σχετικά με την εκπαίδευση ξένων γλωσσών πια;
-Σε γενικές γραμμές υπάρχει μία ρευστότητα στο θέμα των ξένων γλωσσών, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο χώρο. Συνεχείς αλλαγές στον τρόπο διδασκαλίας, αύξηση του αριθμού ξένων γλωσσών που διδάσκονται, μαθαίνονται και φυσικά απαιτούνται σε όλους τους τομείς!
Αυτό τι έχει σαν αποτέλεσμα κατά τη γνώμη σας;
-Αυτό έχει οδηγήσει τους γονείς να προτρέπουν τα παιδιά τους να μάθουν περισσότερες από μία ξένες γλώσσες. Αυτό εκ πρώτης όψεως είναι πολύ θετικό, καθώς, με την παγκοσμιοποίηση, είμαστε πολίτες μίας οικουμενικής κοινότητας χωρίς σύνορα και γεωγραφικούς ή χρονικούς περιορισμούς. Η γνώση πολλών ξένων γλωσσών μας βοηθάει να ανταπεξέλθουμε στις ανάγκες της σημερινής κοινωνίας, να ενημερωνόμαστε και να επικοινωνούμε διαδικτυακά ή μη, να αναπτυσσόμαστε πνευματικά αλλά και να έχουμε ανοιχτές πόρτες στο εξωτερικό τόσο από ακαδημαϊκής όσο και από επαγγελματικής πλευράς. Αυτή όμως είναι η μία όψη του νομίσματος.
Ποια είναι λοιπόν η άλλη όψη;
-Το αρνητικό λοιπόν στο θέμα αυτό είναι το γεγονός ότι, μέσα ακριβώς στα πλαίσια αυτής της παγκόσμιας κοινότητας, με μία καθημερινή ζωή που κινείται με ραγδαίους ρυθμούς, έχουμε φτάσει στο σημείο πλέον να ζούμε βιαστικά. Κατά συνέπεια, βιαστικά θέλουμε να μάθουμε πολλά πράγματα, συμπεριλαμβανομένων και των ξένων γλωσσών.
Μπορείτε να μας το εξηγήσετε αυτό ;
-Η κατάκτηση της γνώσης είναι μία διαδικασία που απαιτεί χρόνο. Οι θεωρητικοί σε θέματα διδασκαλίας κάνουν τη διάκριση ανάμεσα σε απόκτηση και κατάκτηση (learning and acquisition). Η απόκτηση μιας γλώσσας συνίσταται στην αυστηρά δομημένη και συνειδητή μελέτη των κανόνων της. Η κατάκτησή μιας γλώσσας έρχεται σταδιακά και μετά από εξάσκηση και τριβή, όπως τα μικρά παιδιά μαθαίνουν τη μητρική τους γλώσσα. Εννοείται ότι το επιθυμητό αποτέλεσμα είναι ένας ισορροπημένος συνδυασμός των δύο αυτών, με τη ζυγαριά να κλίνει περισσότερο προς την κατάκτηση και τη βαθιά κατανόηση της ξένης γλώσσας. Τα γρήγορα, υπερ-εντατικά μαθήματα εκμάθησης εννοείται πως δεν συντελούν σε αυτό το αποτέλεσμα, αλλά μάλλον εστιάζουν περισσότερο στην γρήγορη και ίσως στην επιφανειακή απόκτηση ενός πιστοποιητικού γλωσσομάθειας.
Με άλλα λόγια η ξενόγλωσση εκπαίδευση έχει αποκτήσει τα χαρακτηριστικά του γρήγορου φαγητού;
-Κάπως έτσι. Χορταίνουμε αμέσως, και μετά από λίγο ξαναπεινάμε. Και δεν είναι μόνο αυτό. Οι μαθητές πλέον είναι με το μυαλό τους στην ώρα συνεχώς. Να τελειώσει το ένα φροντιστήριο για να τρέξουν να προλάβουν το άλλο, και το άλλο και πάει λέγοντας.
Ποιο θα ήταν το ιδανικό λοιπόν για σας;
-Για μένα προσωπικά, οι μαθητές πρέπει να είναι ήρεμοι μέσα στο μάθημα. Να βρίσκονται σε ένα ευχάριστο περιβάλλον με καταρτισμένους δασκάλους και να απαιτούν τη γνώση. Να επιθυμούν να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερα και, συγκεκριμένα για τον χώρο των ξένων γλωσσών, να ζητούν να ζήσουν τη γλώσσα από πολλές διαφορετικές πλευρές. Όχι μόνο ένα βιβλίο, μία γραμματική και άντε να τελειώσει η χρονιά. Διαφορετικά βιβλία, λογοτεχνία, περιοδικά, κινηματογράφος, μουσική, διαδίκτυο. Όλα αυτά είναι απαραίτητες συνιστώσες προκειμένου ο μαθητής να κάνει κτήμα του τη ξένη γλώσσα. Και για να γίνει αυτό, δε θέλει βιασύνες και σούπερ εντατικά μαθήματα. Θέλει χρόνο, καλή διάθεση και υπομονή. Μια πιστοποίηση πρέπει σίγουρα να αποτελεί στόχο αλλά όχι τον μοναδικό στόχο, όχι αυτοσκοπός της όλης διαδικασίας εκμάθησης.
Κλείνοντας, τι θα θέλατε να μας συμβουλέψετε;
-Θα ήθελα να συμβουλέψω όλους μας να μη βιαζόμαστε. Είναι πολύ εύκολο, έτσι όπως έχουν γίνει τα πράγματα, να ζητάμε γρήγορες και εύκολες λύσεις. Αυτό όμως δεν έχει πάντα το επιθυμητό αποτέλεσμα στην εκμάθηση ξένων γλωσσών και γενικά στην εκπαίδευση. Έχουν πει πως η εκπαίδευση είναι αυτό που μένει στο μυαλό μας όταν αυτά που διδαχθήκαμε έχουν ξεχαστεί. Γι’ αυτό θα πρέπει να στοχεύουμε στη δυναμική κατάκτηση της γνώσης παρά στην απόκτησή της, και αυτό φυσικά απαιτεί χρόνο. Σπεύδε βραδέως λοιπόν.