Eνας ανατρεπτικός σκηνοθέτης…
Γράφει ο Δημήτρης Τσολάκης

Γεννήθηκε στη Νίκαια της Λάρισας το 1971 και σπούδασε στο τμήμα Χημικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, αλλά το Θέατρο τον έκανε να ξεχάσει αυτή του την ιδιότητα. Έκανε σπουδές με υποτροφία θέατρο με μάστερ (Μ.Α) στη σκηνοθεσία θεάτρου στην Αγγλία (Πανεπιστήμιο του Κεντ) και στην Ιρλανδία (St. Paul College και Trinity  College – University of Dublin). Αμέσως μετά αρχίζει μια πλούσια παρουσία στα θεατρικά δρώμενα, η οποία συνεχίζεται με πρωτοποριακές δουλειές και δεν ξέρουμε τι έχει να μας δώσει ακόμη. Συνεργάστηκε με το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Βόλου  από το 2002 έως το 2005 (σκηνοθεσίες: Δήμου «Τα λουλούδια στην Κυρία», Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: «Σκοτεινά Παραμύθια» κ.α. Θεατρικές διασκευές: Αριστοφάνους: «Ειρήνη», Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: «Σκοτεινά Παραμύθια», «Αλώσεως Μνήμη» κ.α.).
Συνεργάστηκε με το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Λάρισας – «Θεσσαλικό Θέατρο», όπου σκηνοθέτησε τις παραστάσεις «Ολόκληρος ο Σαίξπηρ σε μία ώρα» των A.Long, J.Borgesson, D.Singer (2008), «Παπαδιαμάντης 3 ½» (2008), «Η Αλίκη στη χώρα των Θαυμάτων» του Lewis Carroll(2008) κ.α., ενώ διετέλεσε και καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου από τον Ιανουάριο του 2008 έως και το Μάιο του 2009. Επίσης, έχει σκηνοθετήσει στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Βορείου Αιγαίου (Μαργκερίτ Ντυράς «Μέρες Ατέλειωτες Πάνω στα Δέντρα»), στον Τεχνοχώρο («Στάχτη Από Ζάχαρη», σε κείμενα Κοκτώ, Ουίλιαμς, Δήμου), στο Χυτήριο (Ζαν Ζενέ «Οι Δούλες»), στον Τεχνοχώρο Υπό σκιάν (Σαμ Μπόμπρικ «Άμλετ ΙΙ») και στο Φούρνο (Φίλιπ Ρίντλευ « Ο Δίκρανος Ντίσνεϊ»).
Από το 1993 μέχρι και το 2000 ήταν υπεύθυνος του θεατρικού τμήματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Συμμετείχε, κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ως βοηθός σκηνοθέτης σε διάφορες παραστάσεις στην Ιρλανδία, ενώ μετά από πρόταση του Υπουργείου Πολιτισμού εκπροσώπησε την Ελλάδα στο European Youth Theatre Encounter το 1991. Έχει διδάξει θεατρική πρακτική σε πολιτιστικούς οργανισμούς και ιδιωτικές σχολές, στην Ανώτερη Δραματική Σχολή Βόλου καθώς και σε καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Υπήρξε σκηνοθέτης της ομάδας stand up comedy LiQuiD CoMEDy, καθώς και της ομάδας stand up comedy «Jokers». Ασχολείται επίσης με το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Φέτος σκηνοθέτησε τις παραστάσεις «Ο σκηνοθέτης» του Μάκη Λαχανά και «Bug» του Τρέισι Λετς στο χώρο του Stage στη Λάρισα.

Ξεκινήσαμε τη κουβέντα μας με θέμα τις δυο τελευταίες του δουλειές...
Αυτό το διάστημα, ανεβάζουμε την παράσταση BUG στο χώρο του Stage, όπου προσπαθούμε εγώ μαζί με άλλους επαγγελματίες του χώρου να δώσουμε ένα διαφορετικό στίγμα στα θεατρικά πράγματα. Και κάναμε με την Ρούλα Καραφέρη  μια εξαιρετική δουλειά πάνω σε έναν μονόλογο του Μάκη Λαχανά με τίτλο «Σκηνοθέτης». Ο Μάκης Λαχανάς είναι ένας από τους μεγαλύτερους Λαρισαίους διανοητές και που δυστυχώς δεν είχε ανεβεί τόσα χρόνια έργο του. Ανεβάσαμε εμείς φέτος τον «Σκηνοθέτη» με μεγάλη επιτυχία μάλιστα. Ήταν μια παράσταση σύγχρονης αισθητικής. Μετά συνεχίσαμε με το BUG, ένα έργο του Τρέιση Λετς ενός Αμερικάνου συγγραφέα, πολύ σκληρό, πολύ βίαιο που ασχολείται με τις φοβίες του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι μια τολμηρή, μπορώ να πω, παράσταση! Χαιρόμαστε πάρα πολύ διότι βλέπουμε πολύ νέο κοινό και νέα παιδιά να έρχονται, γιατί έχουν την ανάγκη και διψούν για σύγχρονο θέατρο, για σύγχρονες προτάσεις. Αυτή η συνεργασία με έναν ιδιαίτερο χώρο όπως είναι το Stage, μπορώ να πω ότι ήταν και μια μετεξέλιξη πάνω στο ύφος των θεατρικών κειμένων και των έργων, που με ενδιέφερε πάρα πολύ να ανεβούνε. Ξεκίνησε μια προσπάθεια αλλαγής και κατά την διάρκεια της θητείας μου στο Θεσσαλικό Θέατρο ως καλλιτεχνικός διευθυντής, όπου προσπάθησα να αλλάξουν πάρα πολλά πράγματα όσον αφορά και το ρεπερτόριο και το κοινό στο οποίο απευθύνεται το Θεσσαλικό θέατρο γιατί με ενδιέφερε και τότε όπως με ενδιαφέρει και τώρα η δημιουργία ενός νέου θεατρόφιλου κοινού. Αυτό το οποίο προσπαθήσαμε να κάνουμε είναι να υπάρχουν νέοι σκηνοθέτες, νέα έργα, νέο ρεπερτόριο, με στόχο την προσέλευση ενός νέου, φρέσκου κοινού. Παράλληλα ενδεχομένως με κλασσικά έργα και με το επί σειρά ετών δυναμικό κοινό του Θεσσαλικού θεάτρου. Δεν μπορεί μια πόλη σαν την Λάρισα, με ιστορία στον πολιτισμό να μην ανανεώνει το κοινό σε ένα μεγάλο θέατρο. Γιατί ο πιτσιρικάς που είναι 19-20 ετών δεν υποχρεωμένος να γνωρίζει τι ήταν το θεσσαλικό θέατρο το 1976 ειδικά αν δεν του το έχει μάθει κανένας. Για να φέρεις τους νέους ανθρώπους στο θέατρο πρέπει να τους προσεγγίσεις με δικούς τους κώδικες επικοινωνίες και δικά τους έργα.

Γιατί η θητεία σου ενώ δεν ήταν αποτυχημένη ήταν τόσο σύντομη στο θεσσαλικό θέατρο;
Αυτή η πορεία για λόγους ανεξάρτητους από τη θέληση μου έμεινε στη μέση. Θεωρήθηκε από τους ανθρώπους που διοικούνε το θέατρο ότι έπρεπε να είναι σε μια άλλη γραμμή από αυτήν που προσπαθούσα να δώσω. Δεν είμαι ουτοπιστής! Χρειάζεται μια επίμονη και επίμοχθη προσπάθεια, με αποτυχίες αλλά και με επιτυχίες.

Γιατί να μην θέλουν οι άνθρωποι του Θεσσαλικού θεάτρου να συγκεντρώσουν νέο κόσμο;
Δεν ξέρω αν θέλουν ή δεν θέλουν να συγκεντρώσουν νέο κόσμο άλλωστε δεν παίζεται εκεί το παιχνίδι. Η δική τους λογική, καλώς ή κακώς, είναι για μια πιο κλασσική μορφή θεάτρου ίσως απευθυνόμενη και σε ένα πιο κλασικό κοινό. Φαντάζομαι ότι κάθε ένα πράγμα για να αλλάξει και να ταρακουνηθεί χρειάζεται και μια ισχυρή πολιτική βούληση-ισχυρή πολιτική στήριξη, διότι όταν ανατρέπονται τα πράγματα είναι λογικό να γίνουν και λάθη.
Νομίζω ότι τον Δήμο Λαρισαίων δεν τον ενδιέφεραν οι σύγχρονες θεατρικές προτάσεις με την αντίστοιχη ανταπόκριση που θα μπορούσαν να έχουν σε ένα πιο νέο κοινό.  

Πώς βλέπεις τις διάφορες προσπάθειες ερασιτεχνών και επαγγελματιών στην Λάρισα, με νέες σκηνές και νέες θεατρικές ομάδες;
Είναι ευχής έργο ότι εκτός από το Θεσσαλικό ξαφνικά δημιουργούνται και κάποιοι πόλοι θεατρικοί μέσα στην ίδια την πόλη, από τους οποίους ο καθένας προσπαθεί να δώσει το δικό του στίγμα. Σημασία έχει ότι ξεκινάει και δημιουργείται ένας πλουραλισμός, αρχίζει ο κόσμος και ξεφεύγει από την μονοδιάστατη θεατρική αντίληψη του Θεσσαλικού. Αλλά και η ερασιτεχνική παράδοση στην Λάρισα είναι ακόμα μεγαλύτερη και ήταν λυπηρό όταν έμαθα πως φέτος η ερασιτεχνική σκηνή του Θεσσαλικού αδρανοποιήθηκε. Υπάρχουν πολλές και ενδιαφέρουσες ερασιτεχνικές σκηνές με το μεράκι που διαθέτει η καθεμία.

Αντέχει η πόλη τόσες σκηνές, γιατί το θεατρικό επίπεδο του Λαρισαίου δεν είναι και τόσο υψηλό.
Το θεατρικό επίπεδο του λαρισαϊκού κοινού, το οποίο δημιούργησε το Θεσσαλικό Θέατρο, είναι ικανοποιητικό για μια πόλη που βλέπει τόσα χρόνια θέατρο. Αυτό που με ενοχλεί, είναι αυτό που ακούω μόνιμα για τις παραστάσεις μου από ένα μεγάλο τμήμα των θεατών, προχωρημένη παράσταση, πρωτοποριακή, δεν είναι για το κοινό της Λάρισας. Δεν με ενδιαφέρει είναι η απάντηση μου, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να μάθουμε στο κοινό να βλέπει διαφορετικά πράγματα. Άρα αν δεν είναι το κοινό έτοιμο για κάτι στόχος του κάθε καλλιτέχνη είναι να το κάνει έτοιμο, διαφορετικά δεν θα εξελιχθεί ποτέ το κοινό.

Ο δήμος Λαρισαίων μήπως πρέπει να ανοίξει και μια νέα θεατρική σκηνή;
Κοίτα Δημήτρη, για μένα προσωπικά και χωρίς να μασάω τα λόγια μου το Θεσσαλικό ήταν ένα μεγάλο σχολείο, μια τεράστια εμπειρία και μια τεράστια γνώση. Προσπάθησα με όλες μου τις δυνάμεις και με τον ενθουσιασμό των 38 μου χρόνων, να υλοποιήσω ορισμένα πράγματα. Το Θεσσαλικό το άφησα πίσω μου με γλυκές και πικρές αναμνήσεις. Το παρακολουθώ με αγάπη και ενδιαφέρον. Αλλά δεν είμαι εγώ αυτός που θα υποδείξει στην δημοτική αρχή τι πρέπει να κάνει

Γιατί στο ρώτησα αυτό, γιατί διακρίνω ότι το Θεσσαλικό έχει κουραστεί και κουράζει και το κοινό με το ίδιο έργο όλο το χειμώνα.
Εσύ το είπες, εγώ απλώς μπορώ να πω για να συμπληρώσω τη δική σου ερώτηση ότι πέρυσι στο Θεσσαλικό Θέατρο είχα ανακοινώσει ένα ρεπερτόριο με εφτά έργα που θα μπορούσαν να ανεβούν κατά την διάρκεια όλης της χρονιάς. Πιστεύω στο εναλλασσόμενο ρεπερτόριο. Έμμεσα λοιπόν συμφωνώ με τη δική σου ερώτηση.

Νομίζω ότι αυτό που κάνεις τώρα εσύ μεμονωμένα είναι το καλύτερο, πιστεύω...
Αυτό λοιπόν που κάνω εγώ, είναι μια πρωτοβουλία κάποιων ανθρώπων, επαγγελματιών του χώρου, όπου πιστεύουμε ότι μπορεί να δοθεί ένα διαφορετικό θεατρικό στίγμα, με πιο σύγχρονες θεατρικές τάσεις, έργα και πολύ κόπο φυσικά. Ξέρεις πόσο χάρηκα όταν στη πρεμιέρα του BUG ο μέσος όρος ηλικίας δεν ξεπερνούσε τα 25 χρόνια.
Ήρθε ένας πιτσιρικάς στο τέλος της παράστασης που δεν με ήξερε – δεν ήταν και υποχρεωμένος να με ξέρει – και μου λέει «Ρε μεγάλε, εσύ το ανέβασες αυτό που είδαμε», ναι του λέω «εσύ το έγραψες;», όχι είναι από Αμερικάνο συγγραφέα «Έχω και εγώ ένα έργο που έχω γράψει, να στο στείλω να το ανεβάσεις;». Δεν ξέρω αν θα είναι καλό ή κακό το έργο αλλά ξέρεις πόσο σημαντικό είναι! Γιατί αν επιμείνεις μπορεί και να εξελιχθεί. Γιατί τόλμησε, ακόμα και αν απέτυχε, η πρώτη ακολούθησε μια συγκεκριμένη γραμμή για να μην φύγει από τα καλούπια της ασφάλειάς της. Δεν ήμουν ποτέ άνθρωπος της ασφάλειας! Άρα η δική μου γραμμή είναι: όσο γίνεται περισσότερα πράγματα, όσο γίνεται περισσότερα ανοίγματα και κυρίως στους νέους ανθρώπους.m.