Η αξιολόγηση των μαθητών μέσω του Πορτφόλιο

Γράφουν ο Ισαάκ Παπαδόπουλος και η Βαρβάρα Πέϊου

Την τελευταία περίοδο ένα από τα πιο συχνά εκπαιδευτικά αντικείμενα συζήτησης είναι το Πορτφόλιο (Portfolio) και η σημασία του στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι αναφορές στη χρήση του σε εκπαιδευτικά και μη  βιβλία είναι πολλές ενώ και το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας, Δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο προωθεί την κατασκευή Πορτφόλιο από τους μαθητές και τον εκπαιδευτικό στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

 Αρχικά, κρίνεται αναγκαία μια πρώτη ανάλυση του τι είναι το πορτφόλιο, ώστε να γίνει πιο κατανοητή η παρακάτω ανάλυση. Το πορτφόλιο ή αλλιώς χαρτοφυλάκιο, όπως είναι ο ελληνικός όρος, είναι ουσιαστικά η συγκροτημένη συλλογή των εργασιών των μαθητών σε ένα φάκελο ή ένα ντοσιέ, τα οποία καταδεικνύουν την ουσιαστική προσπάθεια και πραγματική ενασχόληση του μαθητή με το αντικείμενο επιλογής.

 

Το Πορτφόλιο ενισχύεται και εμπλουτίζεται καθόλη την διάρκεια της σχολικής χρονιάς με όλα όσα παράγει ο μαθητής κι  έτσι η πληθώρα των έργων που οι μαθητές συλλέγουν μπορεί να αποδείξει τα παραπάνω. Ένα ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο σημείο είναι ότι στο πορτφόλιο θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει έργα από  τη συμμετοχή των μαθητών σε επιλεγμένα περιεχόμενα, τα κριτήρια με βάση τα οποία επέλεξαν τα έργα τους αυτά, τα κριτήρια βάσει των οποίων θα αξιολογηθούν και τέλος δεν πρέπει να παραληφθεί η αυτό-αξιολόγηση και αυτοδιόρθωση του μαθητή.  Είναι αδιάψευστη αλήθεια πως, το πορτφόλιο είναι ιδιαίτερα βοηθητικό και σημαντικό στην εκπαιδευτική και μαθησιακή διαδικασία ενώ το ποσοστό των εκπαιδευτικών που το χρησιμοποιούν αυξάνεται καθημερινά. Είναι αλήθεια πως με την χρήση του Πορτφόλιο υπάρχει  μεγάλη ικανοποίηση αλλά και  σημαντικά οφέλη τόσο στη μαθητική όσο και εκπαιδευτική κοινότητα/ς. Άλλωστε πολλοί είναι και οι φορείς που προωθούν τη μέθοδο του πορτφόλιο.
Είναι γεγονός πως το Πορτφόλιο αποτελεί μια εναλλακτική μορφή αξιολόγησης των μαθητών και διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τη παραδοσιακή αξιολόγηση. Η αξιολόγηση αυτή όπως θα γίνει γνωστό και παρακάτω έχει σημαντικές διαφορές με την παραδοσιακή αξιολόγηση, διαφορές που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής λόγω του γεγονότος ότι είναι αντιπαιδαγωγικές. Αρχικά,  το πορτφόλιο αξιολογεί την πρόοδο του μαθητή καθόλη την διάρκεια της χρονιάς και όχι μόνο την απόδοση του μαθητή σε μια συγκεκριμένη μέρα. Έτσι, ο εκπαιδευτικός μπορεί να συνδυάσει το πορτφόλιο με μια εξατομικευμένη διδασκαλία μια και πλέον οτιδήποτε παράγει ο μαθητής και οποιαδήποτε του πρόοδο δεν θα συγκρίνεται με αυτή των συμμαθητών του αλλά με την δική του. Επίσης, στην παραδοσιακή διαδικασία αξιολόγησης ένα συχνό και μη εποικοδομητικό φαινόμενο ήταν αυτό κατά το οποίο ο εκπαιδευτικός σχεδίαζε το τεστ και τα κριτήρια αξιολόγησης δεν γινόντουσαν γνωστά στους μαθητές, κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει στο πορτφόλιο. Ο εκπαιδευτικός αξιολογεί τους μαθητές σε συνεργασία και τα κριτήρια είναι εμφανή και γνωστά στους μαθητές, μια και όπως αναφέρεται παραπάνω στο πορτφόλιο είναι αναγκαία η γνωστοποίηση κριτηρίων αξιολόγησης. Έτσι, οι μαθητές έχουν την δυνατότητα να αξιολογούνται εποικοδομητικά και χωρίς τον φόβο του βαθμού και την αμφιβολία του λάθους. Επιπρόσθετα, με το πορτφόλιο αναπτύσσεται η γνωστή ανατροφοδότηση (feedback) του δασκάλου προς τους μαθητές. Πλέον, με την ανατροφοδότηση γίνεται ένας εποικοδομητικός διάλογος μαθητή και εκπαιδευτικού σχετικά με τα λάθη και την προσπάθεια του πρώτου, με αποτέλεσμα την αποποινικοποίηση του λάθους, κάτι το οποίο δεν γινόταν στην παραδοσιακή αξιολόγηση όπου συνήθως οι μαθητές λάμβαναν έναν βαθμό που αντιπροσώπευε την επίδοση τους χωρίς να συζητούν περεταίρω λεπτομέρειες για τα λάθη, έτσι κυριαρχούσε το «κολάσιμο λάθος» και ο «τρομερός βαθμός» που προκαλούσαν φόβο και άγχος στους μαθητές. Μία άλλη εμφανής και σημαντική διαφορά του πορτφόλιο και της παραδοσιακής αξιολόγησης είναι ότι με το πορτφόλιο μπορεί ο εκπαιδευτικός να ανιχνεύσει αλλά και να κατανοήσει το γνωστικό στυλ κάθε μαθητή. Άλλωστε, είναι γνωστό και από τις γνωστικές θεωρίες της ψυχολογίας ότι ο κάθε μαθητής μαθαίνει με διαφορετικό τρόπο. Στην παραδοσιακή διδασκαλία δεν ήταν δυνατό να ανιχνευθεί κάτι τέτοιο μια και η διάρκεια της συνήθως ήταν μια ώρα και η μορφή της ίδια για όλους. Το πορτφόλιο μπορεί να διαρκέσει και μια ολόκληρη χρονιά και κάθε μαθητής το διαμορφώνει όπως ο ίδιος το επιθυμεί και μπορεί. Τέλος, μια σημαντική διαφορά αποτελεί το γεγονός ότι με το πορτφόλιο ο μαθητής μαθαίνει να λαμβάνει ευθύνες και να γίνεται ουσιαστικά υπεύθυνος, μια και στην εκπαιδευτική κοινότητα έχει ταυτιστεί ο όρος υπεύθυνος, με τον όρο διαβασμένος για το τεστ. Κάθε μαθητής αναλαμβάνει να εμπλουτίσει το πορτφόλιο του, να αναπτύξει τις ικανότητες του και να εμπλουτίσει τις γνώσεις του, έτσι προκειμένου ν επιτευχθούν όλα αυτά ο μαθητής γίνεται υπεύθυνος και συνεπής.
Τέλος, από τα παραπάνω έγινε φανερή η λειτουργία του Πορτφόλιο ως μέσο αξιολόγησης και η διαφορά του με την παραδοσιακή αξιολόγηση. Παράλληλα τα οφέλη του πορτφόλιο τόσο στους μαθητές όσο και στους εκπαιδευτικούς είναι πολλά και ιδιαίτερα σημαντικά από κάθε άποψη.  Καλό θα ήταν το συγκεκριμένο άρθρο να αποτελέσει κίνητρο στους σημερινούς εκπαιδευτικούς Έτσι, όλοι μπορούμε να αντιληφθούμε τα σημαντικά οφέλη του Πορτφόλιο τόσο στους μαθητές όσο και στους εκπαιδευτικούς. Καλό θα ήταν το παρόν άρθρο να αποτελέσει κίνητρο για του σημερινούς εκπαιδευτικούς να εφαρμόσουν το πορτφόλιο στην τάξη τους με σκοπό την ενίσχυση των κινήτρων των μαθητών αλλά και της μαθησιακής διαδικασίας γιατί μόνο έτσι θα έχουμε ουσιαστικά και εποικοδομητικά οφέλη.

Ισαάκ Παπαδόπουλος
Καθηγητής Αγγλικής Γλώσσας
Σπουδαστής Παιδαγωγικής Σχολής
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Βαρβάρα Πέιου
Σπουδάστρια Παιδαγωγικής Σχολής
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.


 

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ... ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Άρθρα Χρηστών...

Video του μήνα

Η ΖΩΗ ΣΑΣ... Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΑΣ

must.video

Το 1o τηλεοπτικό spot του έντυπου must...

CINE-ΘΕΑΤΡΟ-ΜΟΥΣΙΚΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑΙΝΙΩΝ ΕΒΔOΜΑΔΟΣ

Περισσότερα...  

Σύνδεση

online

Έχουμε 8 επισκέπτες συνδεδεμένους

Στατιστικά

Μέλη : 1
Περιεχόμενο : 774
Σύνδεσμοι : 6
Αριθμός Επισκεπτών : 815275

Επιλογές

Τελευταία Αρθρα