Γράφει η Αγγελίνα Σοφιάδη
Αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης μας είναι η γνώση μίας τουλάχιστον ξένης γλώσσας. Τα Αγγλικά πλέον θεωρούνται δεδομένα παντού, ακόμα και μέσα στο σπίτι μας («Τι μου ζητάει εδώ να κάνω; Να πατήσω yes ή cancel;»- πόσες φορές σας έχει συμβεί κάποιος προβληματισμένος μπροστά σε μία οθόνη υπολογιστή να σας κάνει αυτήν την ερώτηση;).

Από μικρή ηλικία τα παιδιά ξεκινούν να μαθαίνουν ξένες γλώσσες, προκειμένου να αποκτήσουν την πολυπόθητη πιστοποίηση, που θα τους ανοίξει πόρτες στο μέλλον, τόσο ακαδημαϊκές όσο και επαγγελματικές.
Σχετικά με το θέμα των ξένων γλωσσών, μιλάμε συνήθως για τη δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση, τα φροντιστήρια, τα ιδιαίτερα μαθήματα, την εμπορευματοποίηση της παιδείας και όλα τα κακώς κείμενα της γλωσσικής εκπαίδευσης. Υπάρχουν όμως και άλλες διαστάσεις στο θέμα που αξίζει να προσέξουμε, και μία από αυτές έχει να κάνει ακριβώς με το φαινόμενο της πολυγλωσσίας, της ικανότητας δηλαδή να κατανοούμε και να μιλάμε, πέρα από τη μητρική μας, περισσότερες από μία ξένες γλώσσες. Πλέον αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη να γνωρίζουμε –πιστοποιημένα- και δεύτερη ξένη γλώσσα εκτός από την Αγγλική. Ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος, τόσο στα πανεπιστήμια όσο και στον επαγγελματικό χώρο. Με την καταγεγραμμένη ανεργία να ξεπερνά το 20%, ο τωρινός φοιτητής δε θα χρειάζεται μόνο το πτυχίο του για να βρει δουλειά, αλλά και το διαβατήριό του, προκειμένου να βρει δουλειά όχι στην Ελλάδα, αλλά στο εξωτερικό.  Έτσι λοιπόν μπαίνουμε, ή μας βάζουν, στον…χορό της πολυγλωσσίας.  
Το φαινόμενο αυτό βέβαια, δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. H Ευρωπαϊκή Ένωση*  από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, έχει αρχίσει να οργανώνεται περισσότερο προκειμένου να βάλει σε μία τάξη το θέμα των γλωσσών με στόχο την προώθηση τόσο της εκμάθησης –πολλών- ευρωπαϊκών γλωσσών αλλά και της γλωσσική ποικιλότητας.
 Η ανάγκη για επικοινωνία μέσα στα πλαίσια της ένωσης προϋποθέτει φυσικά την ύπαρξη μίας lingua franca, είτε αυτή είναι η αγγλική, είτε η γερμανική, είτε η γαλλική. Από την άλλη όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις γλώσσες, αναγνωρίζει την ανάγκη της πολυγλωσσίας (multilingualism) λόγω της αυξανόμενης κινητικότητας των Ευρωπαίων πολιτών είτε για σπουδές είτε για εύρεση εργασίας στο εξωτερικό.   
Η πολυγλωσσία όμως δεν είναι μόνο απαραίτητη για μας και τα παιδιά μας όσον αφορά στην επαγγελματική αποκατάσταση και την επικοινωνία μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Η ικανότητα να κατανοούμε και να μιλάμε παραπάνω από μία ξένες γλώσσες ωφελεί κατά πολύ τις γνωστικές λειτουργίες του εγκεφάλου όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες : ενισχυμένη μαθησιακή ικανότητα σε όλους τους τομείς, νοητική ευελιξία, περισσότερο περίπλοκη και δημιουργική σκέψη, αυξημένες διαπροσωπικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, δυνατή μνήμη, ακόμα και αντίσταση του εγκεφάλου στην αναπόφευκτη νοητική φθορά με τον χρόνο (άνοια, και νόσος Αλτσχάιμερ).
Με αυτή τη σύντομη αναφορά σε κάποια από τα γνωστικά οφέλη της πολυγλωσσίας θέλω απλά να δείξω ότι η εκμάθηση ξένων γλωσσών δεν είναι μόνο το χαρτί που θα πάρουμε στο τέλος των σπουδών μας. Ναι, θα μας ανοίξει απαραίτητες πόρτες στο μέλλον. Πέρα από αυτό όμως, θα μας ανοίξει παράθυρα σε άλλες χώρες και κουλτούρες και θα ανοίξει και το μυαλό μας.  Όπως είπε και ο Βίκτωρ Ουγκώ, «ο άνθρωπος που δε γνωρίζει ξένες γλώσσες, αναπόφευκτα έχει ελλείψεις στον τρόπο σκέψης του, εκτός κι αν πρόκειται για ιδιοφυία.»
Με άλλα λόγια, μαθαίνουμε ξένες γλώσσες, όπως λέμε οι γονείς και οι δάσκαλοι, πραγματικά για το καλό μας!

Η Αγγελίνα Σοφιάδη σε μια από τις αμφιθεατρικές αίθουσες του Κέντρου Ξένων Γλωσσών "ΣΟΦΙΑΔΗΣ"

 H Αγγελίνα Σοφιάδη είναι υπεύθυνη προγράμματος και καθηγήτρια Αγγλικών στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών Σοφιάδη στη Λάρισα. Είναι πτυχιούχος Ελληνικής και Αγγλικής Φιλολογίας καθώς και κάτοχος μεταπτυχιακού στη Θεωρητική και Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας του Α.Π.Θ.

*Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε τη σελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις γλώσσες και την εκπαίδευση: http://ec.europa.eu/languages/