Της Φωτεινής Καλούδη
...διαβάζοντας σκέφτομαι πως αν σταθώ πιο χαμηλά, ψηλώνω πιο γρήγορα
...οκλαδόν το λοιπόν διαβάζω ατελείωτα
...και δεν σταματώ παρά μόνο όταν κοιμηθώ
...μια χιονάτη ενίοτε μου συγυρίζει τις σκέψεις
...κι αν χαθώ στο δάσος δεν με μέλει
...πετάω σε μονοπάτια σαπουνοφουσκένια
...κι έχω φτερούγες τεράστιες που μέσα κλείνουν την αγάπη
...μα ανοίγουν που και που για να πετώ
...πάω προς το τέλος για να βρω την αρχή
...μετρώ τις αράδες τις ζωής μου στα τελευταία φύλλα
...στροβιλίζοντας στα όνειρα μου τις εικόνες τους
...μένω κι εγώ παιδί!

Γενικά…

Σελίδες αμέτρητες, χρώματα πάνω σε ατέλειωτες σκέψεις, ιστορίες και μύθοι, σκέψεις που όταν μεγαλώσουν θέλουν να γίνουν μνήμη. Ένα παιδικό δαχτυλάκι τρίζει την άκρη της σελίδας, γιατί θέλει να γυρίσει.. παραμύθι να αρχινήσει..
Ένα βιβλίο στα χέρια ενός μικρού παιδιού είναι μια πηγή πλούσιων ερεθισμάτων. Παρατηρώντας αμέτρητα παιδιά στην επαφή τους με τα παιδικά βιβλία, τα χαζεύω να τα κρατούν, να τα μυρίζουν, να διαστέλλονται οι κόρες των πελώριων ματιών τους όταν κοιτούν τις εικόνες, να νιώθουν την αγωνία της συνέχειας της ιστορίας, ρουφώντας την ήδη υπάρχουσα σελίδα. Τα παιδιά στο παρών διαβάζουν ένα βιβλίο. Το «διαβάζουν»,κι ας μην ξέρουν να διαβάζουν..
Αν γυρίζαμε το χρόνο προς τα πίσω, θα παρατηρούσαμε έναν βιβλιοπώλη να τοποθετεί στο ράφι αυτό το συγκεκριμένο βιβλίο, που το είχε δει στον κατάλογο ενός εκδότη. Ο εκδότης αυτός, μόλις είχε επιστρέψει από τον τυπογράφο, εκεί όπου για πρώτη φορά είδε τυπωμένες τις εικόνες που ζωγράφισε λίγο καιρό πριν ένας εικονογράφος. Ο εικονογράφος, διάβασε μια μέρα μια ιστορία από ένα συγγραφέα, που είχε αποφασίσει να γράψει τις σκέψεις του για να μην τις ξεχάσει. Υπάρχουν κι άλλοι ροές στην διαδικασία ολοκλήρωσης ενός βιβλίου, για τους οποίους θα μιλήσουμε στην επανέκδοση…

Η πρώτη επαφή…

Από τη στιγμή που ένα μωρό μπορεί να μαζέψει από το πάτωμα ένα ρεβιθάκι(σαν αυτό που βοήθησε τον κοντορεβιθούλη να βρει το δρόμο του),μπορεί και να γυρίσει τη σελίδα ενός βιβλίου. Τα μωρά λατρεύουν τις λεπτές σελίδες των βιβλίων γιατί κάνουν θόρυβο καθώς τις ξεφυλλίζουν και ενίοτε σκίζουν με ατέλειωτη ευχαρίστηση, μα συνήθως οι γονείς προτιμούν τα βιβλία με πάνινες χοντρές καρτονέ σελίδες που είναι πιο ανθεκτικές. Οι εικόνες είναι απλές με έντονα χρώματα, εικόνες ξεκάθαρες, μια στην κάθε σελίδα, ώστε το μωρό να παρατηρεί ένα-δύο αντικείμενα σε κάθε ξεφύλλισμα. Συνήθως στην πρώτη επαφή με το βιβλίο ένα μωρό εκφράζει την ανάγκη του να γίνει ..βιβλιοφάγος, καθώς το κοιτά, το επεξεργάζεται σαν ένα οποιοδήποτε αντικείμενο, συνήθως του αρέσει που είναι καινούριο και πολύχρωμο και πολύ φυσιολογικά.. το βάζει στο στόμα του. Αυτό συμβαίνει γιατί ηλικιακά είναι περίοδος οδοντοφυΐας, αλλά και γιατί ενστικτωδώς ο άνθρωπος σε πολύ μικρές ηλικίες αναγνωρίζει τα πάντα με την γεύση και την όσφρηση. Ρωτήστε και τον οδοντογιατρό σας. Εκατοντάδες χιλιάδες βιβλία σε όλη τη γη, έχουν στις γωνίες τους μικρές δαγκωνίτσες από τα πρώτα δοντάκια του.. μικρού βιβλιοφάγου.

Τον πρώτο χρόνο..

Γρήγορα το παιδί καθώς μεγαλώνει και αν εμείς του δείξουμε πώς μπορεί να «διαβάσει» ένα βιβλίο, μαθαίνει σε πρώτο αλλά εντυπωσιακό στάδιο να αναγνωρίζει τις εικόνες ,που συνήθως κοιτά με τον ίδιο ενθουσιασμό ξανά και ξανά. Μαθαίνει να δείχνει τα αντικείμενα σε κάθε σελίδα, πριν ακόμα μιλήσει. Κάνει μάμ όταν βλέπει μια σελίδα που απεικονίζει ένα μπισκότο. Κάνει πως μυρίζει ένα λουλούδι, ξέροντας πως η σελίδα με το λουλούδι είναι στην αρχή του βιβλίου. Πλησιάζει το προσωπάκι του στο πρόσωπο του μωρού που βλέπει στο βιβλίο του. Σμίγει τα φρυδάκια κάνοντας βαβ μόλις βλέπει την εικόνα με το σκυλάκι, ή ανασηκώνει τα φρύδια όλο έκπληξη όταν ακούει το γνωστό «πώς κάνει η γατούλα; μιαου..»όταν βλέπει τη γατούλα. Φυσικά, όλα αυτά κι αλλά τόσα προϋποθέτουν το μωρό να έχει στο πλάι του έναν ενήλικα με φαντασία που να του παρουσιάζει το κάθε βιβλίο από την οπτική γωνία του παιδιού. Αυτό με τη σειρά του προϋποθέτει να γνωρίζουμε όλοι όσοι ερχόμαστε σε επαφή με παιδιά ότι όλα τα αυτονόητα δεν έχουν καμία θέση στον κόσμο τους. Αν δείξουμε σε ένα μωρό την εικόνα μιας αγελάδας για παράδειγμα, δεν θα συγκινηθεί. Αν ανοίξουμε διάπλατα τα μάτια μας όταν δούμε την εικόνα, θα μας παρατηρήσει με απορία και ενδιαφέρον. Αν του τη συστήσουμε με ένα μεγαλοπρεπές μουου, θα ενθουσιαστεί. Και θα θέλει κι άλλο. Η μια εικόνα θα φέρει την άλλη. Οι εικόνες θα γίνουν λέξεις. Οι λέξεις θα ρέουν στη μνήμη του σα νερό. Λίγους μήνες αργότερα, θα τις προφέρει, λίγα χρόνια μετά θα δει την αγελάδα την ίδια και θα τη συγκρίνει με αυτή του βιβλίου. Κι ύστερα θα φανταστεί μια ιστορία.. κι αν γίνει συγγραφέας θα την γράψει για να μην την ξεχάσει…

Διάλειμμα…

Σας φαίνονται αστεία αυτά που γράφω; Δεν είναι. Όσες φορές έχει δει ένα μωρό αγελάδα πέραν της εικόνας ενός βιβλίου, άλλες τόσες έχετε να δείτε κι εσείς. Παρατηρήστε τα πάντα σαν να τα βλέπατε για πρώτη φορά. Είναι μια καλή ευκαιρία για επανάληψη σε όσα και εμείς οι ίδιοι έχουμε μάθει. Δεν σας πείθω; Απαντήστε μου τότε για ποιο λόγο όλα τα παιδιά της γης ζωγραφίζουν ένα σπιτάκι τετράγωνο με κόκκινη τρίγωνη σκεπή, ενώ μπορεί να μένουν σε καλύβα, πολυκατοικία, σκηνή, παράγκα ή ιγκλού; Απλά γιατί από κάποιον  μάθανε ότι κάπως έτσι μοιάζουν τα σπίτια. Κι ας μη μοιάζουν. Κάποιος κάποτε μας έδειξε την εικόνα και πρόφερε τη λέξη. Εμείς αργότερα συγκρίναμε, φανταστήκαμε, αλλά  ξεχάσαμε να γράψουμε τη σκέψη μας. Ας μπούμε  λοιπόν στη θέση των παιδιών και ας πιάσουμε να γράφουμε την ιστορία της ζωής μας, σελίδα σελίδα και από την αρχή.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ..

(σκόπιμα δεν αναφέρω πίνακες ανάπτυξης δεξιοτήτων των παιδιών, μα αν θέλετε, μπορούμε να δανειστούμε από βιβλία αναφέροντας την πηγή πληροφοριών, συγγραφέα και εκδότη)