Το νέο θέμα μας αφορά άμεσα όλους. Δεν είναι απλά ένα ακόμα θέμα δημόσιας υγείας, μιας και αφορά τα τρόφιμα που βάζουμε στο τραπέζι μας. Θα εξετάσουμε τα μεταλλαγμένα από όλες τις πλευρές ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη κατά το δυνατόν άποψη στο τέλος του άρθρου.
Τι ακριβώς είναι τα μεταλλαγμένα, ποια τα οφέλη , ποια τα άμεσα και μελλοντικά προβλήματα από τη χρήση τους, τι ισχύει στην Ευρώπη , τι στην Ελλάδα και τι στην Αμερική , τι ισχύει στη σήμανση των προϊόντων , ποια τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από τη χρήση τους, είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν…

Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί  (ΓΤΟ- GMO) -και όχι μεταλλαγμένοι όπως συνηθίζεται - είναι φυτά, ζώα ή μικροοργανισμοί που προέκυψαν μετά από ανθρώπινη παρέμβαση στο γενετικό τους υλικό (DNA) μετά από προσθήκη ή και αφαίρεση γονιδίων. Η γενετική μηχανική δηλαδή περιλαμβάνει την απομόνωση γονιδίων, την εισαγωγή τους στον προς τροποποίηση οργανισμό και την έκφραση αυτού ,δηλαδή την εκδήλωση του νέου επιθυμητού  χαρακτηριστικού.
Η πιο συνήθης περίπτωση σήμερα είναι πρακτικά η παραγωγή φυτών που αντέχουν σε ασθένειες και εχθρούς ή φυτών με νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά (θρεπτική αξία, γεύση, ωρίμανση )  ή ακόμα και εδώδιμων φαρμακευτικών προϊόντων (ρύζι με βιταμίνη Α, μπανάνες που περιέχουν εμβόλια κλπ).
Η ανάγκη για εφαρμογή της γενετικής μηχανικής (γρήγορη μέθοδος) προέκυψε  από το γεγονός ότι η συμβατική γενετική βελτίωση είναι «αργή » ακολουθώντας τη φύση , οπότε δεν «ταιριάζει» σε ένα σύγχρονο κόσμο που ζει fast forward. Επίσης ένας άλλος λόγος  ήταν ότι οι φυτοπροστατευτικές ουσίες (φυτοφάρμακα) έχουν φτάσει στη δύση τους, μιας και πλέον τα ζιζάνια έχουν  γίνει πολύ ανθεκτικά και το κόστος νέων φαρμάκων καθίσταται απαγορευτικό για τους παραγωγούς.   Τα υπολείμματα των φυτοφαρμάκων στα φυτά είναι ακόμα ένα μεγάλο αγκάθι… Η βιοτεχνολογία πλέον προχώρα χωρίς αντίπαλο.
Οι πολυεθνικές εταιρίες παραγωγής γενετικά τροποποιημένων σπόρων επίσης μας βομβαρδίζουν με τα πλεονεκτήματα αυτών που δεν είναι και λίγα:   αύξηση της παραγωγής με λιγότερα παρασιτοκτόνα , καλλιέργεια σε αφιλόξενα περιβάλλοντα (ανθεκτικά φυτά σε ξηρασία και αλατότητα )  , βελτιωμένη γεύση και υφή και αύξηση θρεπτικών συστατικών ή αφαίρεση αλλεργιογόνων παραγόντων σε τρόφιμα. Το πιο σημαντικό τους επιχείρημα είναι η μελλοντική αδυναμία επισιτισμού του ανθρώπινου πληθυσμού με τις συμβατικές μεθόδους καλλιέργειας, λόγω της ραγδαίας αύξησης  του.      
Είναι όμως όλα αυτά αληθινά; Μήπως μας λένε τη μισή αλήθεια, επιλέγοντας ποια πληροφορία θα δώσουν στη δημοσιότητα από αντιφατικές η κατευθυνόμενες μελέτες; Σίγουρα οι επενδύσεις και ο κύκλος εργασιών σε αυτές τις πολυεθνικές στις ΗΠΑ είναι πολύ μεγάλος ώστε να μη λαμβάνεται πλέον  η γνώμη των πολιτών και εξαγοράζονται συνειδήσεις με αδρά συμβόλαια παραγωγών. Ήδη στην Αφρική το εμπόριο των σπόρων ελέγχεται από τρεις εταιρίες…
Ένα σημαντικό στοιχείο , είναι και η διαφορά φιλοσοφίας  στην Ευρώπη και στην Αμερική. Μεταλλαγμένο θεωρείται στην Ευρώπη ,με βάση τη νομοθεσία, ένα προϊόν όταν στα συστατικά του βρεθεί πάνω από 0,9% γενετικά τροποποιημένος οργανισμός , οπότε και πρέπει να επισημανθεί, ενώ στην Αμερική μόνο όταν αυτό το ποσοστό είναι πάνω του 5% κι ακόμα και τότε , η επισήμανση του είναι προαιρετική! Ακόμη ερωτήματα για τη διευκρίνιση των ΓΤΟ, ενώ μπορεί να μην απασχολούν τους Αμερικανούς , αναλύονται από τους Ευρωπαίους για την πραγματική τους προέλευση. Για παράδειγμα το ερώτημα αν μια γενετικά τροποποιημένη αγελάδα παράγει γενετικά τροποποιημένο γάλα είναι  αντικείμενο συζήτησης μόνο για τους τελευταίους. (η απάντηση είναι ότι και το γάλα είναι ΓΤΟ.)
Μέχρι εδώ όμως, όλα σχεδόν καλά. Τον αντίλογο θα τον δούμε στο πιο ενδιαφέρον 2ο μέρος του άρθρου….

Βασίλης Φωτίου Κτηνίατρος MSc
Aν θέλετε να επικοινωνήσετε μαζί μου για συζήτηση, απορίες ακόμα και ιδέες, ακολουθήστε τους συνδέσμους:
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
http://www.facebook.com/?ref=home#!/profile.php?id=100000686943413
http://www.facebook.com/?ref=home#!/group.php?gid=351457727643&ref=search